Mijn Broer John

Hamme, John
Amsterdam 03-09-1922
Mauthausen 16-09-1941

John HammeJohn Hamme was de oudste van de drie kinderen van Manuel Hamme en Roosje Koekoek. Een paar jaar nadat in 1925 zijn broertje Nico was geboren, verhuisde het gezin, dat in 1933 gecompleteerd werd met het kleine zusje Hanneke, van Johns geboortehuis in de Karel du Jardinstraat naar de Emmastraat.
Daar, in Oud-Zuid, groeide John op. Hij ging er naar de lagere school en naar de MULO in de Nicolaas Maesstraat.
In 1937 begon zijn vader, na jarenlang handelsreiziger in bontvellen te zijn geweest, samen met een compagnon een eigen groothandel. Ondanks de slechte economische omstandigheden in de dertiger jaren floreerde de zaak en de familie Hamme was dan ook in goeden doen. In 1940 verhuisden zij van de Valeriusstraat, waar zij sinds 1937 woonden, naar de veel modernere Stadionweg.
John wilde bij zijn vader in de zaak komen en om het bontvak vanaf de onderste trede te leren, begon hij toen hij van school kwam met atelierwerk, eerst bij modehuis Hirsch op het Leidseplein, daarna bij bontwerker Baaij in de Van Baerlestraat.
John was een levendige, vrolijke jongen, met veel vrienden. Hij was sportief, voetbalde een tijdlang op de Zuidelijke Wandelweg bij AFC, en nam deel aan lange wandeltochten, waarmee hij een flinke hoeveelheid medailles veroverde. Hij had een grote interesse voor alles wat er in de wereld gebeurde, en de kranteknipsels die hij bewaarde, groeiden dan ook uit tot een omvangrijke verzameling.
Eenmaal haalde John zelf de krant. Hij was ongeveer vijftien jaar toen de Amsterdamse Cineac een aantrekkelijke reclamecampagne aankondigde. Op de vrijdag vóór Pasen zou iedere honderdste bezoeker een fotoboek van de KLM krijgen en iedere duizendste bezoeker een retourvlucht Schiphol-Waalhaven. Die vrijdag stond John al vroeg in de Reguliersbreestraat. Vanaf het moment dat de deur open ging, telde hij de bezoekers en als duizendste ging hij naar binnen. De dagbladen en vooral het met de Cineac gelieerde Algemeen Handelsblad besteedden in hun kolommen ruime aandacht aan dit huzarenstukje.
Naast zijn werk volgde John een avondschool en ook op 11 juni 1941 wilde hij beslist naar school gaan, ofschoon hij wist dat er die dag een razzia was gehouden. Zodra hij de deur uitkwam, werd hij aangehouden.
Via Schoorl werd John Hamme gedeporteerd naar Mauthausen, waar hij na een paar maanden om het leven werd gebracht. Hij werd niet ouder dan 19 jaar.

Zijn ouders en zijn broer en zusje wisten in 1942 naar België te vluchten, doken daar onder en overleefden de oorlog.

Tekst van Hansje E. Dominicus
Uitgave van de Stichting Vriendenkring Mauthausen
Amsterdam juni 1999

Dit artikel verscheen 23 april 1938  Het is 1 van de zeer vele in bijna alle dagbladen.

Een 15-jarige knaap telde tot duizend. En verwierf daarmee een gratis vlucht Amsterdam—Rotterdam.

Het Handelsblad-Cinéac in de Rcguliersbreestraat te Amsterdam kende vorige week ter gelegenheid van het speciale luchtvaartprogramma aan iederen duizendsten bezoeker een gratis vlucht Amsterdam—Rotterdam v.v. toe. Maar als je 15 jaar bent en je hebt maar net 15 centen op zak, dan dien je al heel slim te zijn om een kansje te krijgen voor een dergelijke luchttocht. Dat dacht John Hamme ook en daarom ging hij al om kwart vóór negen op wacht staan bij de cassa. Hij was vroeger present dan de cassière, die, toen zij haar werk was begonnen, eerst niet op den knaap lette, maar wier aandacht ten slotte werd getrokken, omdat de jongen haar als 't ware nauwkeurig op de vingers stond te kijken. De knaap telde, telde een uur, nog een uur, nog een uur, getal voor getal preste hij zich stevig in het hoofd om het nu eens na een seconde, dan weer na een minuut los te laten voor het daarop volgende. De jongen zag den eenen bezoeker na den anderen in de Cineac verdwijnen. Hij had ze wel kunnen omhelzen, als er veel tegelijk kwamen, want hij had haast met tellen. Het werd 1 uur en J. Hamme stond nog steeds op wacht bij de cassa, geen bezoeker ontsnapte aan zijn aandacht en optelling. De wijzers schoven voort, kwart over een, naar half twee. Toen plotseling, nadat iemand een kaartje had genomen en de cassière reeds aanstalten maakte opnieuw op het knopje te drukken om het volgende kaartje automatisch te voorschijn te tooveren, schoot de jongen op de cassa af, vroeg inwendig trillend van zenuwen of hij dat eerstvolgende kaartje mocht hebben, legde zijn geld neer, keek verlangend op naar de dingen, die behalve dat kaartje zouden kunnen komen en die ook kwamen. De knaap had feilloos tot duizend geteld, hij was precies op tijd na den 999 sten bezoeker voor de cassa gesprongen en hij was meester geworden van een biljet voor een vlucht naar Rotterdam en terug. „Ik heb al eens een rondvlucht gemaakt boven Amsterdam, maar dat duurde me veel te kort. Daarom wilde ik nu wel eens een luchtreisje maken naar Rotterdam!" Daarmee was simpel alles verklaard. John Hamme kreeg zijn biljet, verdiende belooning voor een knaap, die zóó goed en geduldig tot duizend kan tellen. Het is gelukkig dat dit kunstje maar eens opgaat, bij het begin, anders zou de verkeerspolitie er-in de komende dagen aan te pas moeten komen om tientallen jeugdige telwonders, die de Reguliersbreestraat zouden kunnen versperren, te verdrijven. John Hamme was gisteren niet op tijd aan de koffietafel, maar hij heeft met succes een standje geriskeerd En als hij voortaan zijn huiswerk net zoo goed maakt als hij tot duizend kan te11en.....

bv.  In De Graafschap-bode : nieuws- en advertentieblad voor stad- en ambt-Doetinchem, Hummelo en Keppel, Wehl, Zeddam, 's Heerenberg, Ulft, Gendringen, Sillevolde, Terborg, Varsseveld, Dinxperlo, Aalten, Breedevoorde, Lichtenvoorde, Groenlo, Neede, Eibergen, Bor