Tekeningen

Tekeningen van Sammy Rubinstein en Klaus Grünewald uit de tijd van 1942 tot 1945

Tekening

Toen ik deze tekening ontving was dat een grote verrassing. Het is een tekening gemaakt door mijn schaakvriend Sammy Rubinstein, (in Bassines Pierre de Muyter). Ik heb hem gezocht maar kon hem niet vinden, totdat ik een artikel in de schaakrubriek las in onze krant over „de onsterfelijke“ van zijn vader. Dat was nl. een beroemd schaker, Sammy sprak vaak over hem. Op een dag liet hij mij een partij zien waarbij zijn vader 2 torens en zijn dame offerde om 20 zetten later zijn tegenstander mat te zetten. Deze partij staat bekend als „de onsterfelijke van Rubinstein“.

Ik heb contact opgenomen met de journalist en gevraagd of hij Sammy kende en dat was het geval. Ik kreeg zijn adres en heb hem een briefje geschreven.

Bij zijn antwoord had hij de bewuste tekening gevoegd, die hij had gemaakt tijdens de tekenles in 1943 in Bassines. Omdat ik niet goed kon tekenen bood ik aan om model te zijn. Gelukkig was Sammy niet alleen een goed schaker maar ook een goed tekenaar. Toen ik een keer in Brussel was hebben we samen in een restaurant gegeten. Na het diner ben ik met hem naar huis gegaan om zijn schilderijen te zien. Hij schilderde alleen maar portretten van mooie vrouwen van foto's. Ik mocht er een uitzoeken en nam een zonsondergang aan de cote d'Azur, dat hij had geschilderd van een postkaart, het enige schilderij zonder vrouw.

De volgende tekeningen zijn gemaakt door Klaus Grünewald – Hij was onze tekenleraar:

Tekening

Tekening van Klaus Grünewald, dezelfde staat in het boek „De tranen onder het masker“ van Viviane Teitelbaum-Hirsch. Men ziet Mevrouw van Liefferinge de kleine kinderen verzorgen in de slaapzaal. Ze is de moeder van George en Engelse van geboorte. Ze sprak Frans met een vreselijk Engels accent. Het is George die mij de foto's heeft toegezonden in 2006. Hij herinnert zich nog veel van de kostschool. Er bestaat een klein boekje met al de schetsen van Klaus en dat bevindt zich in het Joods museum in Brussel. Klaus heeft ook geschilderd, maar hij heeft zelf al zijn schilderijen vernield in een neurotische bui.

Ik vrees dat het boekje met de schetsen van Bassines het enige is dat nog van Klaus bestaat.

Tekening

Een schets van het kasteel temidden van de velden en bossen.

Tekening

Onze tekenleraar in Bassines heette toen Maurice Torfs, echte naam Klaus Grünewald. Hij was van Duitse oorsprong maar heeft zijn artistieke opleiding in Nederland genoten. Hij sprak dus vloeiend Nederlands. In Bassines waren ook twee zusters van hem, Margot en Laure, (onze verpleegster). Met Margot was ik zowel in Bassines als in de jaren na 1994 goed bevriend. Ze woonde in de V.S. in Ann Arbor. Ze is in 2006 overleden.
Gedurende de jaren in Bassines heeft Klaus enkele schetsen gemaakt. Deze tekening toont een gezellig praatje in de grote salon met meneer Cougnet, gezeten op de stoel. Daarbij ook enkele leraren en twee van zijn drie zonen.

Tekening

In de kamer van mevrouw Van Liefferinge luisteren enkele leraren naar de Franse uitzending van radio Londen. In het midden zit op de canape meneer Brancard, leraar klassieke talen.

Tekening

Een geanimeerd gesprek in de grote salon. Men ziet de stoelen in antieke stijl, de schilderijen en de hoge vensters. De Personen zijn goed te herkennen, op de bank v.l.n.r. meneer Cougnet, mevrouw van Liefferinge, meneer Sas. Op de stoelen v.l.n.r. meneer Brancard, meneer Frenel (echte naam Frenkel) uit Rotterdam en meneer Pappy, leraar wiskunde. Mevrouw Frenel, (niet op deze foto) heette von Hamburg en was weduwe maar meneer Frenel was nu haar man of partner. Ze had een zoon, Lucien, en twee dochters. De hele familie Frenel is gedeporteerd naar Auschwitz. Alleen de twee dochters zijn teruggekomen. Na hun terugkeer zijn beide dochters getrouwd, Claudine met Pouss Cougnet en de andere met meneer Brancard. Met Pouss en Claudine heb ik in 1992 contact gehad, maar meneer Brancard en zijn vrouw wilden niet meer praten over de oorlog. Ik vond dat jammer maar kon het begrijpen. Een dochter van hen is zeer musicaal en heeft het concours Reine Elisabeth gewonnen.

Meneer Pouss (Andre) Cougnet is overleden in 1997. Ik heb enkele malen getracht in contact te komen met meneer Pappy, helaas vergeefs, hij had het te druk als professeur wiskunde aan de vrije universiteit van Brussel. Met Marcelle Burette had ik een levendige en interessante correspondentie. Haar laatste brief was echter zeer triest, ze was ernstig ziek. Ik heb haar geschreven maar daarna niets meer vernomen. Ik vrees dat ze is overleden.

Tekening

Het hondje in Bassines, de vriend van alle leerlingen, heet Rico. Hij was kreupel maar hij sliep meestal.

Zelfportret van Klaus Grünewald

Thérèse Cornips, de ex van Klaus, stuurde mij deze kopie van zijn zelfportret, getekend in 1948.